Portaal:Heelal: verschil tussen versies
(Een tussenliggende versie door een andere gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 128: | Regel 128: | ||
*** [[Rode reus|Rode reuzen]] |
*** [[Rode reus|Rode reuzen]] |
||
* [[Zwart gat|Zwarte gaten]] |
* [[Zwart gat|Zwarte gaten]] |
||
− | * [[Deneb]] |
||
}}</div> |
}}</div> |
||
Huidige versie van 11 jul 2024 om 18:56
Op dit portaal vind je informatie over alles wat met het heelal te maken heeft.
Het heelal, ook wel het universum of de kosmos genoemd, is alles wat bestaat, alle materie en alle energie, in ruimte en tijd. Het omvat alle tientallen miljarden triljoenen sterren in alle sterrenstelsels. Het bestuderen van het heelal wordt astronomie genoemd. Heb je er weleens goed over nagedacht hoe groot ons heelal eigenlijk is?
Wij wonen op planeet aarde, die onderdeel is van het zonnestelsel. Ons zonnestelsel is onderdeel van de Melkweg. De Melkweg telt naar schatting zo'n 500 miljard sterren. Op zijn beurt is de Melkweg onderdeel van de Lokale Groep. Dit is de groep van sterrenstelsels waartoe ook de Melkweg behoort. In totaal bevat de Lokale Groep meer dan 40 sterrenstelsels. De Melkweg is hier dus één van. Maar we zijn er nog niet. De Lokale Groep maakt namelijk deel uit van een nog grotere structuur in het universum die bekend staat als de Virgosupercluster. Dit supercluster is zelf weer een klein onderdeel van Laniakea, een nog veel grotere supercluster. En dan heb je nog de Grote Muur in Hercules-Corona Borealis, dat momenteel de grootste bekende structuur in het waarneembaar heelal is. Deze Grote Muur is ongeveer 10 miljard lichtjaar lang en 10 miljoen sterrenstelsels groot. 10 miljoen sterrenstelsels! En in ons eigen sterrenstelsel, de Melkweg, zijn er dus alleen al zo'n 500 miljard sterren. Reken nu maar eens uit hoeveel sterren er in het hele waarneembaar heelal te vinden zijn!
![Farm-Fresh bullet terug.png](/images/7/77/Farm-Fresh_bullet_terug.png)
De menselijke fascinatie voor de hemel dateert van duizenden jaren geleden. Heel lang geleden keken mensen omhoog naar de lucht en vroegen zich af over de zon, maan, sterren en planeten in de hemel. Ze merkten op dat de zon opkomt en ondergaat, en dat de maan van vorm verandert. Ze begonnen ook patronen te zien en dingen te onthouden. Stonehenge is een beroemd voorbeeld van een prehistorische structuur die mogelijk werd gebruikt voor astronomische observaties. Het kan dienst hebben gedaan als kalender of astronomisch observatorium, waarbij de stand van de zon en maan werd gevolgd om belangrijke momenten zoals zonnewendes te markeren. Mensen begonnen te begrijpen dat de hemel verband hield met dingen op aarde. In de oudheid maakten beschavingen zoals de Egyptenaren, Babyloniërs, Grieken en Maya's aantekeningen van hemelverschijnselen en ontwikkelden ze kalenders en astronomische kennis. In Egypte bouwde men speciale structuren, zoals de piramides, die mogelijk werden gebruikt om de beweging van de zon en de sterren te volgen. Mensen dachten ook dat de stand van de hemellichamen invloed had op dingen op aarde, zoals hun leven en gebeurtenissen. Dit noemen we astrologie. Sommige mensen geloofden dat de positie van de sterren iets kon voorspellen.
Tijdens de Renaissance begonnen mensen in Europa op een nieuwe manier naar de wereld om hen heen te kijken. Ze werden nieuwsgierig en wilden begrijpen hoe dingen werkten, inclusief wat er boven in de lucht gebeurde. In de vroege 17e eeuw, rond het jaar 1600, werd de telescoop uitgevonden. Hiermee konden mensen beter naar de hemel kijken. Met de telescoop keek Galileo Galilei naar de hemel en zag dingen die niemand eerder had gezien, zoals manen rond andere planeten en bergen op de maan. Ook werd bewezen dat niet alles om de aarde draait, zoals vroeger werd gedacht, maar dat de aarde draait om de zon. Vandaag de dag hebben we krachtige telescopen en ruimtemissies die ons helpen het universum beter te begrijpen. We hebben geleerd over zwarte gaten, andere sterrenstelsels en zelfs de oerknal. Maar er zijn nog veel mysteries in het universum die wetenschappers graag willen ontrafelen, zoals de aard van donkere energie en materie, zwaartekrachtsgolven, de oorsprong van het universum en het bestaan van buitenaards leven.
De maan is de natuurlijke satelliet van de aarde die om onze planeet heen draait. Het heeft een gevarieerd landschap met bergen, valleien en kraters en beïnvloedt de getijden op aarde. De maan is ook bezocht door astronauten tijdens de Apollo-missies. Weet jij wat de eerste succesvolle vlucht naar de maan was waarbij de eerste voet op de maan werd gezet?
Hemellichamen zijn natuurlijke objecten in de ruimte, buiten de atmosfeer van de aarde. Hieronder vind je een aantal!
Fenomenen in ons heelal zijn bijzondere gebeurtenissen, verschijnselen of processen die plaatsvinden in de ruimte. Enkele voorbeelden van fenomenen in ons heelal vind je hieronder.
- Aurora's
- Donkere energie
- Donkere materie
- Gammaflitsen
- Hawkingstraling
- Kernfusie
- Kosmische straling
- Maansverduisteringen
- Magnetische velden
- Meteorenregen
- Nevels
- Pulsars
- Rayleighverstrooiing
- Spaghettificatie
- Supernova's
- Zonnevlekken
- Zonnewinden
- Zonsverduisteringen
- Zwaartekrachtsgolven
- Zwaartekrachtlenzen