Duitse Bondsdagverkiezingen 2021: verschil tussen versies

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
k
 
(8 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
 
{{Infobox parlementsverkiezingen
 
{{Infobox parlementsverkiezingen
 
| naam = Duitse Bondsdagverkiezingen 2021
 
| naam = Duitse Bondsdagverkiezingen 2021
| soort = Bondsdagverkiezingen
+
| soort = Duitse Bondsdagverkiezingen
 
| vorige = 2017
 
| vorige = 2017
 
| volgende = 2025
 
| volgende = 2025
Regel 13: Regel 13:
 
| mandaten = zetels
 
| mandaten = zetels
 
| te verdelen = 736
 
| te verdelen = 736
| partij1 = {{nowrap|Sociaaldemocratische Partij}} van Duitsland
+
| partij1 = Sozialdemokratische Partei Deutschlands
 
| artikel1 = Sozialdemokratische Partei Deutschlands
 
| artikel1 = Sozialdemokratische Partei Deutschlands
 
| partijkleur1 = #EB001F
 
| partijkleur1 = #EB001F
Regel 22: Regel 22:
 
| percentage1B = 25.74%
 
| percentage1B = 25.74%
 
| mandaten1 = 206
 
| mandaten1 = 206
| partij2 = Uniepartijen (CDU/CSU)
+
| partij2 = Christlich Demokratische Union/<br/>Christlich-Soziale Union
 
| artikel2 = Christlich Demokratische Union Deutschlands
 
| artikel2 = Christlich Demokratische Union Deutschlands
 
| partijkleur2 = black
 
| partijkleur2 = black
Regel 31: Regel 31:
 
| percentage2B = 24.07%
 
| percentage2B = 24.07%
 
| mandaten2 = 197
 
| mandaten2 = 197
| partij3 = Verbond 90/De Groenen
+
| partij3 = Bündnis 90/Die Grünen
 
| artikel3 = Bündnis 90/Die Grünen
 
| artikel3 = Bündnis 90/Die Grünen
 
| partijkleur3 = #409A3C
 
| partijkleur3 = #409A3C
Regel 42: Regel 42:
 
| soortafbeelding = Kaart
 
| soortafbeelding = Kaart
 
| afbeeldingsnaam = Erststimmenmehrheiten Bundestagswahl 2021.svg
 
| afbeeldingsnaam = Erststimmenmehrheiten Bundestagswahl 2021.svg
| sectie =  
+
| sectie = Kabinet
| regering =  
+
| regering = Kabinet
| naamregering =
+
| naamregering = Scholz
| regeringssamenstelling =
+
| regeringssamenstelling = [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]], [[Bündnis 90/Die Grünen]] & [[Freie Demokratische Partei|FDP]]
| regeringsmandaten =  
+
| regeringsmandaten = 416
| totalemandaten =  
+
| totalemandaten = 736
| richting =  
+
| richting = [[Centrum (politiek)|Centrum]]
| signatuur =  
+
| signatuur = ''Stoplichtcoalitie''<br />([[sociaaldemocratie|sociaaldemocratisch]]-[[groene politiek|groen]]-[[liberalisme|liberaal]])
 
| regeringsleider = bondskanselier
 
| regeringsleider = bondskanselier
 
| vorigereg = Angela Merkel
 
| vorigereg = Angela Merkel
 
| partijvorige = CDU/CSU
 
| partijvorige = CDU/CSU
 
| partijkleurvorige = black
 
| partijkleurvorige = black
| volgendereg =  
+
| volgendereg = Olaf Scholz
| partijvolgende =  
+
| partijvolgende = SPD
| partijkleurvolgende =
+
| partijkleurvolgende = #EB001F
 
}}
 
}}
 
De '''Duitse Bondsdagverkiezingen 2021''' werden gehouden op 26 september 2021. Bij deze verkiezingen worden de leden van de [[Bondsdag]] verkozen. De Bondsdagleden voeren hun werk niet alleen uit, maar zijn meestal aangesloten bij een grotere [[politieke partij]] die het beste bij hen past. De leden van de Bondsdag worden op twee manieren gekozen: 299 via een stelsel van kieskringen ([[Duits]]: ''Wahlkreisen'') en een niet-vaststaand aantal (ditmaal 437) via een lijstenstelsel.  
 
De '''Duitse Bondsdagverkiezingen 2021''' werden gehouden op 26 september 2021. Bij deze verkiezingen worden de leden van de [[Bondsdag]] verkozen. De Bondsdagleden voeren hun werk niet alleen uit, maar zijn meestal aangesloten bij een grotere [[politieke partij]] die het beste bij hen past. De leden van de Bondsdag worden op twee manieren gekozen: 299 via een stelsel van kieskringen ([[Duits]]: ''Wahlkreisen'') en een niet-vaststaand aantal (ditmaal 437) via een lijstenstelsel.  
  
De verkiezingen werden voor het eerst in zestien jaar op gewonnen door de [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|Sociaaldemocratische Partij van Duitsland]] (SPD) van [[Olaf Scholz]] met 25,74% van de stemmen. De [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Uniepartijen]] (CDU/CSU) leden juist een historische nederlaag en kregen samen slechts 24,07% van de stemmen. [[Bündnis 90/Die Grünen|De Groenen]] baarden veel opzien: de partij werd voor het eerst in de Duitse geschiedenis de derde partij van het land. De [[Alternative für Deutschland|Alternatieven voor Duitsland]] (AfD) en [[Die Linke|politieke partij Links]] raakten juist kiezers kwijt.
+
De verkiezingen werden voor het eerst in zestien jaar gewonnen door de [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands]] ([[Nederlands]]: 'Sociaaldemocratische Partij van Duitsland', afgekort SPD) van [[Olaf Scholz]] met 25,74% van de stemmen. De [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Uniepartijen]] CDU/CSU leden juist een historische nederlaag en kregen samen slechts 24,07% van de stemmen. [[Bündnis 90/Die Grünen]] ([[Nederlands]]: 'Verbond 90/De Groenen') baarden veel opzien: de partij werd voor het eerst in de Duitse geschiedenis de derde partij van het land. De [[Alternative für Deutschland]] ([[Nederlands]]: 'Alternatieven voor Duitsland', afgekort AfD) en [[Die Linke]] ([[Nederlands]]: 'Links') raakten juist kiezers kwijt.
  
 
== Achtergrond ==
 
== Achtergrond ==
 
In Duitsland worden normaal elke vier jaar Bondsdagverkiezingen houden. De leden van de Bondsdag worden verkozen volgens een gemengd systeem: 299 leden worden verkozen in de kieskringen en een niet-vaststaand aantal leden wordt gekozen via een lijstenstelsel. Elk lid dat gekozen is in een kieskring ([[Duits]]: ''Direktkandidat''), vertegenwoordigt een specifiek deel van het land, namelijk de inwoners van de kieskring waar het in woont. Het voordeel van dit systeem is dat kiezers zo meer betrokken zijn bij de parlementsleden. Het nadeel van dit systeem is dat er per kieskring maar één lid gekozen kan worden, waardoor de stemmen van iedereen die op een ander lid stemde, verloren gaan. Om ervoor te zorgen dat kleinere partijen toch vertegenwoordigd worden, wordt er een niet-bepaald aantal leden via een lijstenstelsel gekozen. Op deze manier worden er bijkomende mensen verkozen, totdat er een gelijke verdeling is bereikt. Een gelijke verdeling betekent dat het percentage van de stemmen dat een partij gekregen heeft, gelijkstaat aan het percentage van het totaal aantal zetels.
 
In Duitsland worden normaal elke vier jaar Bondsdagverkiezingen houden. De leden van de Bondsdag worden verkozen volgens een gemengd systeem: 299 leden worden verkozen in de kieskringen en een niet-vaststaand aantal leden wordt gekozen via een lijstenstelsel. Elk lid dat gekozen is in een kieskring ([[Duits]]: ''Direktkandidat''), vertegenwoordigt een specifiek deel van het land, namelijk de inwoners van de kieskring waar het in woont. Het voordeel van dit systeem is dat kiezers zo meer betrokken zijn bij de parlementsleden. Het nadeel van dit systeem is dat er per kieskring maar één lid gekozen kan worden, waardoor de stemmen van iedereen die op een ander lid stemde, verloren gaan. Om ervoor te zorgen dat kleinere partijen toch vertegenwoordigd worden, wordt er een niet-bepaald aantal leden via een lijstenstelsel gekozen. Op deze manier worden er bijkomende mensen verkozen, totdat er een gelijke verdeling is bereikt. Een gelijke verdeling betekent dat het percentage van de stemmen dat een partij gekregen heeft, gelijkstaat aan het percentage van het totaal aantal zetels.
  
Partijen zoals de [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Christendemocratische Unie van Duitsland]] (CDU) en de [[Christlich-Soziale Union|Christelijk-Sociale Unie in Beieren (CSU)]] winnen erg veel zetels via het kieskringen systeem, omdat de kiezers van deze Uniepartijen het meest verspreid zijn. CSU-stemmers wonen namelijk in de wijdverbreide kleinere steden en plattelandsdorpen en -steden, en CDU-kiezers wonen verspreid over Beieren. Als Duitsland geen aanvullend lijstelstelsel had gehad, dan zouden deze partijen een voordeel hebben tegenover de rest. Voor dit onevenredige voordeel wordt daarom gecompenseerd met het lijstenstelsel. Partijen zoals Verbond 90/De Groenen (B'90/Groenen) en de [[Freie Demokratische Partei|Vrije Democratische Partij]] (FDP) winnen lokaal bijna geen zetels, omdat hun kiezers vooral zitten in de grote steden waar kiezers minder verspreid zijn. Door het aanvullende lijstenstelsel worden deze partijen toch in de Bondsdag vertegenwoordigd.
+
Partijen zoals de CDU en de CSU winnen erg veel zetels via het kieskringensysteem, omdat de kiezers van deze Uniepartijen het meest verspreid zijn. CSU-stemmers wonen namelijk in de wijdverbreide kleinere steden en plattelandsdorpen en -steden, en CDU-kiezers wonen verspreid over Beieren. Als Duitsland geen aanvullend lijstelstelsel had gehad, dan zouden deze partijen een voordeel hebben tegenover de rest. Voor dit onevenredige voordeel wordt daarom gecompenseerd met het lijstenstelsel. Partijen zoals B'90/Die Grünen en de FDP winnen lokaal bijna geen zetels, omdat hun kiezers vooral zitten in de grote steden waar kiezers minder verspreid zijn. Door het aanvullende lijstenstelsel worden deze partijen toch in de Bondsdag vertegenwoordigd.
  
 
== Deelnemende partijen ==
 
== Deelnemende partijen ==
In totaal deden er 47 [[politieke partij]]en en 196 partijloze kandidaten mee. Hieronder staan de grootste zeven partijen van Duitsland.
+
In totaal deden er 47 [[politieke partij]]en en 196 partijloze kandidaten mee. Hieronder staan de zeven grootste partijen van Duitsland.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
! colspan="2" | Lijst !! Partij<br />''Duitse naam'' !! Lijsttrekker !! Richting !! Stroming !! Europese fractie
+
! colspan="3" | Partij<br />''Vertaling'' !! Lijsttrekker !! Richting !! Stroming !! Europese fractie
 
|-
 
|-
| style="background:black" | <div style="color:white">'''1'''</div> || [[Bestand:Cdu-logo.svg|50px]] || [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Christendemocratische Unie van Duitsland]]<br />(CDU)<br /><small>''Christlich Demokratische Union Deutschlands''</small> || [[Armin Laschet]] || [[Centrum (politiek)|Centrum]] tot [[Rechts (politiek)|centrumrechts]] || <p> [[Christendemocratie]]</p><p>[[Liberaal-conservatisme]]</p>[[Europeanisme]] || [[Europese Volkspartij|EVP]]
+
| style="background:black" | || [[Bestand:Cdu-logo.svg|50px]] || [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Christendemocratische Unie van Duitsland]]<br />(CDU)<br /><small>''Christlich Demokratische Union Deutschlands''</small> || [[Armin Laschet]] || [[Centrum (politiek)|Centrum]] tot [[Rechts (politiek)|centrumrechts]] || <p> [[Christendemocratie]]</p><p>[[Liberaal-conservatisme]]</p>[[Europeanisme]] || [[Europese Volkspartij|EVP]]
 
|-
 
|-
| style="background:#EB001F" | <div style="color:white">'''2'''</div> || [[Bestand:Sozialdemokratische Partei Deutschlands, Logo um 2000.svg|50px]] || [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|Sociaaldemocratische Partij van Duitsland]]<br />(SPD)<br /><small>''Sozialdemokratische Partei Deutschlands''</small> || [[Olaf Scholz]] || [[Links (politiek)|Centrumlinks]] || <p> [[Sociaaldemocratie]] </p> <p>[[Progressivisme]] </p> [[Europeanisme]] || [[Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten|S&D]]
+
| style="background:#EB001F" | || [[Bestand:Sozialdemokratische Partei Deutschlands, Logo um 2000.svg|50px]] || [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands]]<br />(SPD)<br /><small>''Sociaaldemocratische Partij van Duitsland''</small> || [[Olaf Scholz]] || [[Links (politiek)|Centrumlinks]] || <p> [[Sociaaldemocratie]] </p> <p>[[Progressivisme]] </p> [[Europeanisme]] || [[Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten|S&D]]
 
|-
 
|-
| style="background:#009EE0" | <div style="color:white">'''3'''</div> || [[Bestand:AfD 2017.png|50px]] || [[Alternative für Deutschland|Alternatieven voor Duitsland]]<br />(AfD)<br /><small>''Alternative für Deutschland''</small> || [[Alice Weidel]] || [[Radicaal-rechts]] || <p> [[Nationaalconservatisme]] </p> <p> [[Rechts-populisme]] </p> [[Euroscepsis|Harde euroscepsis]] || [[Identiteit en Democratie|I&D]]
+
| style="background:#009EE0" | || [[Bestand:AfD 2017.png|50px]] || [[Alternative für Deutschland]]<br />(AfD)<br /><small>''Alternatieven voor Duitsland''</small> || [[Alice Weidel]] || [[Radicaal-rechts]] || <p> [[Nationaalconservatisme]] </p> <p> [[Rechts-populisme]] </p> [[Euroscepsis|Harde euroscepsis]] || [[Identiteit en Democratie|I&D]]
 
|-
 
|-
| style="background:#FFED00" | <div style="color:black">'''4'''</div> || [[Bestand:Logo der Freien Demokraten.svg|50px]] || [[Freie Demokratische Partei|Vrije Democratische Partij]]<br />(FDP)<br /><small>''Freie Demokratische Partei''</small> || [[Christian Lindner]] || [[Rechts (politiek)|Centrumrechts]] || <p> [[Liberalisme]]</p> <p>[[Economisch liberalisme]]</p>[[Europeanisme]]|| [[Renew Europe|RE]]
+
| style="background:#FFED00" | || [[Bestand:Logo der Freien Demokraten.svg|50px]] || [[Freie Demokratische Partei]]<br />(FDP)<br /><small>''Vrije Democratische Partij''</small> || [[Christian Lindner]] || [[Rechts (politiek)|Centrumrechts]] || <p> [[Liberalisme]]</p> <p>[[Economisch liberalisme]]</p>[[Europeanisme]]|| [[Renew Europe|RE]]
 
|-
 
|-
| style="background:#DC0000" | <div style="color:white">'''5'''</div> || [[Bestand:Die Linke logo.svg|50px]] || [[Die Linke|Links]] <br /><small>''Die Linke''</small> || [[Janine Wissler]] & [[Dietmar Bartsch]] || [[Links (politiek)]] || <p> [[Democratisch socialisme]] </p> <p> [[Links-populisme]] </p> [[Euroscepsis]] || [[Europees Unitair Links/Noords Groen Links|GUE/NGL]]  
+
| style="background:#DC0000" | || [[Bestand:Die Linke logo.svg|50px]] || [[Die Linke]] <br /><small>''Links''</small> || [[Janine Wissler]] & [[Dietmar Bartsch]] || [[Links (politiek)|Links]] || <p> [[Democratisch socialisme]] </p> <p>[[Links-populisme]] </p> [[Euroscepsis]] || [[Europees Unitair Links/Noords Groen Links|GUE/NGL]]  
 
|-
 
|-
| style="background:#409A3C" | <div style="color:white">'''6'''</div> || [[Bestand:Bündnis 90 - Die Grünen Logo (transparent).svg|50px]] || [[Bündnis 90/Die Grünen|Verbond 90/De Groenen]]<br />(B'90/Groenen)<br /><small>''Bündnis 90/Die Grünen''</small> || {{nowrap|[[Annalena Baerbock]] &}} [[Robert Habeck]] || [[Centrum (politiek)|Centrum]] tot [[Links (politiek)|centrumlinks]] || <p> [[Groene politiek]] </p> <p> [[Sociaalliberalisme]] </p> [[Europeanisme]]|| [[De Groenen/Europese Vrije Alliantie|Groenen/EVA]]
+
| style="background:#409A3C" | || [[Bestand:Bündnis 90 - Die Grünen Logo (transparent).svg|50px]] || [[Bündnis 90/Die Grünen]]<br />(B'90/Grünen)<br /><small>''Verbond 90/De Groenen''</small> || {{nowrap|[[Annalena Baerbock]] &}} [[Robert Habeck]] || [[Centrum (politiek)|Centrum]] tot [[Links (politiek)|centrumlinks]] || <p> [[Groene politiek]] </p> <p> [[Sociaalliberalisme]] </p> [[Europeanisme]]|| [[De Groenen/Europese Vrije Alliantie|Groenen/EVA]]
 
|-
 
|-
| style="background:#008AC5" | <div style="color:white">'''7'''</div> || [[Bestand:CSU Logo since 2016.svg|50px]] || [[Christlich-Soziale Union|Christelijk-Sociale Unie in Beieren]]<br />(CDU)<br /><small>''Christlich-Soziale Union im Bayern''</small> || [[Markus Söder]] || [[Rechts (politiek)|Centrumrechts]] || <p> [[Christendemocratie]]</p><p>[[Conservatisme]]</p>[[Beieren|Beiers]] [[Regionale identiteit|regionalisme]] || [[Europese Volkspartij|EVP]]
+
| style="background:#008AC5" | || [[Bestand:CSU Logo since 2016.svg|50px]] || [[Christlich-Soziale Union]]<br />(CDU)<br /><small>''Christelijk-Sociale Unie''</small> || [[Markus Söder]] || [[Rechts (politiek)|Centrumrechts]] || <p> [[Christendemocratie]]</p><p>[[Conservatisme]]</p>[[Beieren|Beiers]] [[Regionale identiteit|regionalisme]] || [[Europese Volkspartij|EVP]]
 +
|-
 +
| style="background:#003C8F" | || [[Bestand:Südschleswigscher Wählerverband, Logo.svg|50px]] || [[Südschleswigscher Wählerverband]]<br />(SSW)<br /><small>''Zuid-Sleeswijks Kiezersverbond''</small> || [[Flemming Meyer]] || [[Centrum (politiek)|Centrum]] || <p> [[Regionalisme]]</p><p>Belangen van [[Denemarken|Deense inwoners]]</p>Belangen van [[Groot-Friesland|Friese inwoners]] || [[De Groenen/Europese Vrije Alliantie|Groenen/EVA]]
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Regel 93: Regel 95:
 
De verkiezingsuitslag staat hieronder vermeld.
 
De verkiezingsuitslag staat hieronder vermeld.
  
=== Landelijk ===
 
 
{| style="width:100%; text-align:center;"
 
{| style="width:100%; text-align:center;"
 
|+ style="width:51.2%; text-align:right" | [[Bestand:Black Arrow Down.svg|12px]]<span class="nowrap"> </span>
 
|+ style="width:51.2%; text-align:right" | [[Bestand:Black Arrow Down.svg|12px]]<span class="nowrap"> </span>
Regel 112: Regel 113:
 
| <span style="color: #DC0000;">'''Links'''</span>
 
| <span style="color: #DC0000;">'''Links'''</span>
 
| <span style="color: #003C8F;">'''S'''</span>
 
| <span style="color: #003C8F;">'''S'''</span>
 +
|}
 +
{| style="width:100%; text-align:center;"
 +
|+ style="width:51.2%; text-align:right" | [[Bestand:Black Arrow Down.svg|12px]]<span class="nowrap"> </span>
 +
|- style="color:white;"
 +
| style="background:#3a5795; width:56.2%;" | '''416'''
 +
| style="background:#dc143c; width:43.8%;" |  '''320'''
 +
|-
 +
| <span style="color:#3a5795;">'''coalitie'''<br /><small>(SPD + B'90/Groenen + FDP)</small></span>
 +
| <span style="color:#dc143c;">'''oppositie'''</span>
 
|}
 
|}
  
Regel 126: Regel 136:
 
! % !! <span style="font-weight:normal;">'''◉'''</span> !! colspan="2" | ± !! % !! <span style="font-weight:normal;">'''◉'''</span> !! ± !! ◉ !! ±  
 
! % !! <span style="font-weight:normal;">'''◉'''</span> !! colspan="2" | ± !! % !! <span style="font-weight:normal;">'''◉'''</span> !! ± !! ◉ !! ±  
 
|-
 
|-
| style="background:#EB001F" | || [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|Sociaaldemocratische Partij van Duitsland]] || SPD || [[Olaf Scholz]] || 26,39% || 121 || style="color:green" | +1,75% || style="color:green" | +62 || 25,74% || 85 || style="color:green" | +5,23% || '''206''' || style="color:green" | '''+62'''
+
| style="background:#EB001F" | || [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands]] || SPD || [[Olaf Scholz]] || 26,39% || 121 || style="color:green" | +1,75% || style="color:green" | +62 || 25,74% || 85 || style="color:green" | +5,23% || '''206''' || style="color:green" | '''+62'''
 
|-
 
|-
| style="background:black" | || [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|Christendemocratische Unie van Duitsland]] || CDU || [[Armin Laschet]] || 22,53% || 98 || style="color:red" | -7,72% || style="color:red" | -87 || 24,07% || 94 || style="color:red" | -2,69% || '''152''' || style="color:red" | '''-55'''
+
| style="background:black" | || [[Christlich Demokratische Union Deutschlands]] || CDU || [[Armin Laschet]] || 22,53% || 98 || style="color:red" | -7,72% || style="color:red" | -87 || 24,07% || 94 || style="color:red" | -2,69% || '''152''' || style="color:red" | '''-55'''
 
|-
 
|-
| style="background:#409A3C" | || [[Bündnis 90/Die Grünen|Verbond 90/De Groenen]] || B'90/De Groenen || [[Annalena Baerbock]] || 13,95% || 16 || style="color:green" | +5,94% || style="color:green" | +15 || 14,75% || 102 || style="color:green" | +5,81 || '''118''' || style="color:green" | '''+51'''
+
| style="background:#409A3C" | || [[Bündnis 90/Die Grünen]] || B'90/Grünen || [[Annalena Baerbock]] || 13,95% || 16 || style="color:green" | +5,94% || style="color:green" | +15 || 14,75% || 102 || style="color:green" | +5,81 || '''118''' || style="color:green" | '''+51'''
 
|-
 
|-
| style="background:#FFED00" | || [[Freie Demokratische Partei|Vrije Democratische Partij]] || FDP || [[Christian Lidner]] || 8,72% || 0 || style="color:green" | +1,72% || style="color:grey" | ±0 || 11,46% || 92 || style="color:green" | +0,72 || '''92''' || style="color:green" | '''+12'''
+
| style="background:#FFED00" | || [[Freie Demokratische Partei]] || FDP || [[Christian Lidner]] || 8,72% || 0 || style="color:green" | +1,72% || style="color:grey" | ±0 || 11,46% || 92 || style="color:green" | +0,72 || '''92''' || style="color:green" | '''+12'''
 
|-
 
|-
| style="background:#009EE0" | || [[Alternative für Deutschland|Alternatieven voor Duitsland]] || AfD || [[Alice Weidel]] || 10,13% || 16 || style="color:red" | -1,33% || style="color:green" | +13 || 10,34% || 67 || style="color:red" | -2,30% || '''83''' || style="color:red" | '''-11'''
+
| style="background:#009EE0" | || [[Alternative für Deutschland]] || AfD || [[Alice Weidel]] || 10,13% || 16 || style="color:red" | -1,33% || style="color:green" | +13 || 10,34% || 67 || style="color:red" | -2,30% || '''83''' || style="color:red" | '''-11'''
 
|-
 
|-
| style="background:#008AC5" | || [[Christlich-Soziale Union|Christelijk-Sociale Unie]] || CSU || ''met CDU'' || 6,01% || 45 || style="color:red" | -1,01% || style="color:red" | -1 || 5,17% || 0 || style="color:red" | -1,00% || '''45''' || style="color:red" | '''-1'''
+
| style="background:#008AC5" | || [[Christlich-Soziale Union]] || CSU || ''met CDU'' || 6,01% || 45 || style="color:red" | -1,01% || style="color:red" | -1 || 5,17% || 0 || style="color:red" | -1,00% || '''45''' || style="color:red" | '''-1'''
 
|-
 
|-
| style="background:#DC0000" | || colspan="2" | [[Die Linke|Links]] || [[Janine Wissler]] || 4,98% || 3 || style="color:red" | -3,57% || style="color:red" | -2 || 4,89% || 36 || style="color:red" | -4,35% || '''39''' || style="color:red" | '''-30'''
+
| style="background:#DC0000" | || colspan="2" | [[Die Linke]] || [[Janine Wissler]] || 4,98% || 3 || style="color:red" | -3,57% || style="color:red" | -2 || 4,89% || 36 || style="color:red" | -4,35% || '''39''' || style="color:red" | '''-30'''
 
|-
 
|-
| style="background:#003C8F" | || [[Südschleswigscher Wählerverband|Zuid-Sleeswijks Kiezersverbond]] || SSW || [[Flemming Meyer]] || 0,08% || 0 || style="color:green" | +0,08% || style="color:grey" | ±0 || 0,12% || 1 || style="color:green" | +0,12% || '''1''' || style="color:green" | '''1'''
+
| style="background:#003C8F" | || [[Südschleswigscher Wählerverband]] || SSW || [[Flemming Meyer]] || 0,08% || 0 || style="color:green" | +0,08% || style="color:grey" | ±0 || 0,12% || 1 || style="color:green" | +0,12% || '''1''' || style="color:green" | '''1'''
 
|-
 
|-
 
| style="background:grey" | || colspan="3" style="color:grey" | ''overige partijen '' || style="color:grey" | 3,92% || style="color:grey" | 0 || style="color:grey" | - || style="color:grey" | ±0 || style="color:grey" | 3,46% || style="color:grey" | 0 || style="color:grey" | - || style="color:grey" | '''0''' || style="color:grey" | '''±0'''
 
| style="background:grey" | || colspan="3" style="color:grey" | ''overige partijen '' || style="color:grey" | 3,92% || style="color:grey" | 0 || style="color:grey" | - || style="color:grey" | ±0 || style="color:grey" | 3,46% || style="color:grey" | 0 || style="color:grey" | - || style="color:grey" | '''0''' || style="color:grey" | '''±0'''

Huidige versie van 4 okt 2024 om 21:35

Duitse Bondsdagverkiezingen 2021

2017

2025

Land Vlag van Duitsland Duitsland
Datum 26 september 2021
Uitslag
Kiesgerechtigd 61.181.072 personen
Opgekomen 46.854.508 personen
Opkomst
76,57%
Parlement Bondsdag
Te verdelen 736 zetels
Sozialdemokratische Partei Deutschlands, Logo um 2000.svg

Sozialdemokratische Partei Deutschlands
Olaf Scholz

11.955.434 stemmen
25,74%
206 zetels
CDU-CSU (cropped).png

Christlich Demokratische Union/
Christlich-Soziale Union

Armin Laschet

11.178.298 stemmen
24,07%
197 zetels
Bündnis 90 - Die Grünen Logo (transparent).svg

Bündnis 90/Die Grünen
Annalena Baerbock

6.852.206 stemmen
14,75%
118 zetels
Hierboven staan alleen de grootste partijen;
de volledige resultaten staan verder in dit artikel.
Kaart
Erststimmenmehrheiten Bundestagswahl 2021.svg
Kabinet
Kabinet Scholz
Samenstelling SPD, Bündnis 90/Die Grünen & FDP
(416 van de 736 zetels)
Richting Centrum
Signatuur Stoplichtcoalitie
(sociaaldemocratisch-groen-liberaal)

Vorige bondskanselier

← Angela Merkel (CDU/CSU)

Volgende bondskanselier

Olaf Scholz (SPD)

Portaal Portal.svg Politiek

De Duitse Bondsdagverkiezingen 2021 werden gehouden op 26 september 2021. Bij deze verkiezingen worden de leden van de Bondsdag verkozen. De Bondsdagleden voeren hun werk niet alleen uit, maar zijn meestal aangesloten bij een grotere politieke partij die het beste bij hen past. De leden van de Bondsdag worden op twee manieren gekozen: 299 via een stelsel van kieskringen (Duits: Wahlkreisen) en een niet-vaststaand aantal (ditmaal 437) via een lijstenstelsel.

De verkiezingen werden voor het eerst in zestien jaar gewonnen door de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (Nederlands: 'Sociaaldemocratische Partij van Duitsland', afgekort SPD) van Olaf Scholz met 25,74% van de stemmen. De Uniepartijen CDU/CSU leden juist een historische nederlaag en kregen samen slechts 24,07% van de stemmen. Bündnis 90/Die Grünen (Nederlands: 'Verbond 90/De Groenen') baarden veel opzien: de partij werd voor het eerst in de Duitse geschiedenis de derde partij van het land. De Alternative für Deutschland (Nederlands: 'Alternatieven voor Duitsland', afgekort AfD) en Die Linke (Nederlands: 'Links') raakten juist kiezers kwijt.

Achtergrond

In Duitsland worden normaal elke vier jaar Bondsdagverkiezingen houden. De leden van de Bondsdag worden verkozen volgens een gemengd systeem: 299 leden worden verkozen in de kieskringen en een niet-vaststaand aantal leden wordt gekozen via een lijstenstelsel. Elk lid dat gekozen is in een kieskring (Duits: Direktkandidat), vertegenwoordigt een specifiek deel van het land, namelijk de inwoners van de kieskring waar het in woont. Het voordeel van dit systeem is dat kiezers zo meer betrokken zijn bij de parlementsleden. Het nadeel van dit systeem is dat er per kieskring maar één lid gekozen kan worden, waardoor de stemmen van iedereen die op een ander lid stemde, verloren gaan. Om ervoor te zorgen dat kleinere partijen toch vertegenwoordigd worden, wordt er een niet-bepaald aantal leden via een lijstenstelsel gekozen. Op deze manier worden er bijkomende mensen verkozen, totdat er een gelijke verdeling is bereikt. Een gelijke verdeling betekent dat het percentage van de stemmen dat een partij gekregen heeft, gelijkstaat aan het percentage van het totaal aantal zetels.

Partijen zoals de CDU en de CSU winnen erg veel zetels via het kieskringensysteem, omdat de kiezers van deze Uniepartijen het meest verspreid zijn. CSU-stemmers wonen namelijk in de wijdverbreide kleinere steden en plattelandsdorpen en -steden, en CDU-kiezers wonen verspreid over Beieren. Als Duitsland geen aanvullend lijstelstelsel had gehad, dan zouden deze partijen een voordeel hebben tegenover de rest. Voor dit onevenredige voordeel wordt daarom gecompenseerd met het lijstenstelsel. Partijen zoals B'90/Die Grünen en de FDP winnen lokaal bijna geen zetels, omdat hun kiezers vooral zitten in de grote steden waar kiezers minder verspreid zijn. Door het aanvullende lijstenstelsel worden deze partijen toch in de Bondsdag vertegenwoordigd.

Deelnemende partijen

In totaal deden er 47 politieke partijen en 196 partijloze kandidaten mee. Hieronder staan de zeven grootste partijen van Duitsland.

Partij
Vertaling
Lijsttrekker Richting Stroming Europese fractie
Cdu-logo.svg Christendemocratische Unie van Duitsland
(CDU)
Christlich Demokratische Union Deutschlands
Armin Laschet Centrum tot centrumrechts

Christendemocratie

Liberaal-conservatisme

Europeanisme
EVP
Sozialdemokratische Partei Deutschlands, Logo um 2000.svg Sozialdemokratische Partei Deutschlands
(SPD)
Sociaaldemocratische Partij van Duitsland
Olaf Scholz Centrumlinks

Sociaaldemocratie

Progressivisme

Europeanisme
S&D
AfD 2017.png Alternative für Deutschland
(AfD)
Alternatieven voor Duitsland
Alice Weidel Radicaal-rechts

Nationaalconservatisme

Rechts-populisme

Harde euroscepsis
I&D
Logo der Freien Demokraten.svg Freie Demokratische Partei
(FDP)
Vrije Democratische Partij
Christian Lindner Centrumrechts

Liberalisme

Economisch liberalisme

Europeanisme
RE
Die Linke logo.svg Die Linke
Links
Janine Wissler & Dietmar Bartsch Links

Democratisch socialisme

Links-populisme

Euroscepsis
GUE/NGL
Bündnis 90 - Die Grünen Logo (transparent).svg Bündnis 90/Die Grünen
(B'90/Grünen)
Verbond 90/De Groenen
Annalena Baerbock & Robert Habeck Centrum tot centrumlinks

Groene politiek

Sociaalliberalisme

Europeanisme
Groenen/EVA
CSU Logo since 2016.svg Christlich-Soziale Union
(CDU)
Christelijk-Sociale Unie
Markus Söder Centrumrechts

Christendemocratie

Conservatisme

Beiers regionalisme
EVP
Südschleswigscher Wählerverband, Logo.svg Südschleswigscher Wählerverband
(SSW)
Zuid-Sleeswijks Kiezersverbond
Flemming Meyer Centrum

Regionalisme

Belangen van Deense inwoners

Belangen van Friese inwoners
Groenen/EVA

Verkiezingsuitslag

De verkiezingsuitslag staat hieronder vermeld.

Black Arrow Down.svg
206 197 118
92
83 39 1
SPD CDU/CSU B'90/Groenen FDP AfD Links S
Black Arrow Down.svg
416 320
coalitie
(SPD + B'90/Groenen + FDP)
oppositie

Black Arrow Down.svg = 50% (368/736) van de zetels
%= Deel van het totaal aantal uitgebrachte stemmen in procenten
= Aantal zetels
± = Verschil ten opzichte van de vorige verkiezingen (2017)

Zetelverdeling Bondsdag na de verkiezingen
Partij Lijsttrekker Kieskringen Lijsten Totaal
% ± % ± ±
Sozialdemokratische Partei Deutschlands SPD Olaf Scholz 26,39% 121 +1,75% +62 25,74% 85 +5,23% 206 +62
Christlich Demokratische Union Deutschlands CDU Armin Laschet 22,53% 98 -7,72% -87 24,07% 94 -2,69% 152 -55
Bündnis 90/Die Grünen B'90/Grünen Annalena Baerbock 13,95% 16 +5,94% +15 14,75% 102 +5,81 118 +51
Freie Demokratische Partei FDP Christian Lidner 8,72% 0 +1,72% ±0 11,46% 92 +0,72 92 +12
Alternative für Deutschland AfD Alice Weidel 10,13% 16 -1,33% +13 10,34% 67 -2,30% 83 -11
Christlich-Soziale Union CSU met CDU 6,01% 45 -1,01% -1 5,17% 0 -1,00% 45 -1
Die Linke Janine Wissler 4,98% 3 -3,57% -2 4,89% 36 -4,35% 39 -30
Südschleswigscher Wählerverband SSW Flemming Meyer 0,08% 0 +0,08% ±0 0,12% 1 +0,12% 1 1
overige partijen 3,92% 0 - ±0 3,46% 0 - 0 ±0
partijlozen 2,39% 0 +0,22% ±0 0 ±0
totaal 100,00% 299 100,00% 437 736

Media

Video

Informatie

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Duitse_Bondsdagverkiezingen_2021&oldid=889104"