Vlinders: verschil tussen versies
(Ruimte tussen kopjes) |
|||
(31 tussenliggende versies door 15 gebruikers niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
+ | {{Infobox dier |
||
⚫ | |||
+ | |Naam = Vlinders |
||
⚫ | |||
+ | |Wetenschappelijke naam = Lepidoptera |
||
+ | |Afbeelding = [[File:Lepidoptera_Diversity_smaller.jpg|250px]] |
||
+ | |IUCN-status = (zie onder) |
||
+ | |Leefgebied = Vrijwel wereldwijd |
||
+ | |Leefomgeving = divers |
||
+ | |Behoort tot de = [[Insecten]], [[Dieren]] |
||
+ | |AfbeeldingLeefgebied = |
||
+ | }} |
||
+ | |||
⚫ | |||
Vlinders zijn erg teer (breekbaar). Hierdoor wordt afgeraden ze aan te raken. |
Vlinders zijn erg teer (breekbaar). Hierdoor wordt afgeraden ze aan te raken. |
||
== Voortplanting == |
== Voortplanting == |
||
⚫ | |||
De vlinder leeft meestal erg kort. |
De vlinder leeft meestal erg kort. |
||
Dus hebben ze weinig tijd om een partner te vinden. |
Dus hebben ze weinig tijd om een partner te vinden. |
||
Regel 12: | Regel 23: | ||
Een ei van een vlinder is niet groter dan een speldenknop. Van de 100 eitjes die een vlinder neer kan leggen gaan er tussen de 95 en de 99 eitjes dood voordat ze gaan paren of hun eigen eitje kunnen leggen. Dit komt door de verschillende doodsoorzaken. Hier lees je verder op deze pagina meer over. De 1 tot 5% van de eitjes die het wel overleven zorgen voor de nieuwe generatie van die vlindersoort. |
Een ei van een vlinder is niet groter dan een speldenknop. Van de 100 eitjes die een vlinder neer kan leggen gaan er tussen de 95 en de 99 eitjes dood voordat ze gaan paren of hun eigen eitje kunnen leggen. Dit komt door de verschillende doodsoorzaken. Hier lees je verder op deze pagina meer over. De 1 tot 5% van de eitjes die het wel overleven zorgen voor de nieuwe generatie van die vlindersoort. |
||
− | Een vlinder kan de eitjes op verschillende manieren neerleggen op een waardplant. Een waardplant is een plant waar de [[rups]] van eet. De vlinder kan 1 eitje per plant neerleggen of alle eitjes naast elkaar of de eitjes opstapelen. Sommige vlinders strooien hun eitjes boven verschillende waardplanten. Hierdoor moeten de [[ |
+ | Een vlinder kan de eitjes op verschillende manieren neerleggen op een waardplant. Een waardplant is een plant waar de [[rups]] van eet. De vlinder kan 1 eitje per plant neerleggen of alle eitjes naast elkaar of de eitjes opstapelen. Sommige vlinders strooien hun eitjes boven verschillende waardplanten. Hierdoor moeten de [[rups]]en zelf opzoek naar hun eten. Als de vlinder de eitjes op het blad van een waardplant heeft gelegd komt er na 1 tot 3 weken een [[rups]] uit. Eerst eet de [[rups]] het eitje op waar hij uit is gekomen en vervolgens begint hij aan de blaadjes van de plant. De huid van de [[rups]] rekt niet mee terwijl zijn lijf dit wel doet. Daarom vervelt de [[rups]] ongeveer 5 á 6 keer voordat hij een pop wordt. De [[rups]] spint een cocon om zichzelf. De [[rups]] maakt de pop op een plaats waar hij het minst gevaar loopt voor vijanden. Omdat de pop niet kan bewegen. In de pop ontwikkelt de rups zich tot vlinder. Het verschilt per vlinder hoe lang het duurt voordat de vlinder uit de pop komt. Als de vlinder uit de pop komt kan hij nog niet meteen vliegen. Hij moet eerst wachten totdat zijn vleugels droog zijn. Dit noemen we oppompen. Er stroomt dan bloed van de vlinder door de vleugels. Op deze manier pompt de vlinder zijn vleugels op. Als de vleugels van de vlinder droog zijn kunnen ze op zoek gaan naar nectar. |
== Dag en nachtvlinders == |
== Dag en nachtvlinders == |
||
Regel 19: | Regel 30: | ||
=== Dagvlinders === |
=== Dagvlinders === |
||
− | [[ |
+ | [[Bestand:Celastrina argiolus1.jpg|thumb|199x199px|left|een [[boomblauwtje]]]] |
* Een dagvlinder heeft aan het einde van zijn voelsprieten een knopje zitten. |
* Een dagvlinder heeft aan het einde van zijn voelsprieten een knopje zitten. |
||
Regel 25: | Regel 36: | ||
* Als de vlinders op bijvoorbeeld een bloem aan het rusten staan de vleugels van de vlinder omhoog, behalve als de vlinder even gaat zonnen dan legt de dagvlinder zijn vleugels wel neer. |
* Als de vlinders op bijvoorbeeld een bloem aan het rusten staan de vleugels van de vlinder omhoog, behalve als de vlinder even gaat zonnen dan legt de dagvlinder zijn vleugels wel neer. |
||
− | + | {{clear}} |
|
=== Nachtvlinders === |
=== Nachtvlinders === |
||
− | [[ |
+ | [[Bestand:Angerona prunaria.jpg|thumb|284x284px|Een nachtvlinder]] |
* De voelsprieten van een nachtvlinder eindigen niet in een knopje. |
* De voelsprieten van een nachtvlinder eindigen niet in een knopje. |
||
Regel 39: | Regel 50: | ||
Er zijn ook trekvlinders. Deze vlinders gaan in de wintermaanden naar het zuiden van Europa of het noorden van Afrika en blijven daar overwinteren. Als de lente dan weer komt vliegen ze weer terug naar bijvoorbeeld Nederland. Deze vlinders leven enkele maanden in plaats van een paar dagen of weken. |
Er zijn ook trekvlinders. Deze vlinders gaan in de wintermaanden naar het zuiden van Europa of het noorden van Afrika en blijven daar overwinteren. Als de lente dan weer komt vliegen ze weer terug naar bijvoorbeeld Nederland. Deze vlinders leven enkele maanden in plaats van een paar dagen of weken. |
||
+ | |||
+ | vlinder leven in het groen en in de lucht niet in de vlinder |
||
== Uiterlijk == |
== Uiterlijk == |
||
Regel 53: | Regel 66: | ||
De vlinder heeft, zoals bijna alle dieren, ook vijanden. De vijanden zijn verschillen, afhankelijk van het gebied waar ze leven. |
De vlinder heeft, zoals bijna alle dieren, ook vijanden. De vijanden zijn verschillen, afhankelijk van het gebied waar ze leven. |
||
Dit zijn enkele voorbeelden: |
Dit zijn enkele voorbeelden: |
||
− | * [[vogel]]s |
+ | * [[vogel]]s |
* [[vleermuis|vleermuizen]] |
* [[vleermuis|vleermuizen]] |
||
* [[spin]]nen |
* [[spin]]nen |
||
Regel 67: | Regel 80: | ||
* Opgegeten worden door andere dieren: Hierboven zie je welke vijanden de vlinder heeft. De dieren die daar staan genoemd eten zowel de [[rups]] als de vlinder. |
* Opgegeten worden door andere dieren: Hierboven zie je welke vijanden de vlinder heeft. De dieren die daar staan genoemd eten zowel de [[rups]] als de vlinder. |
||
* Weersomstandigheden: Vlinders kunnen niet goed tegen droogte. Ze kunnen dus niet de hele tijd in de felle zon zitten, want dan drogen ze uit. Ook kunnen ze niet tegen te veel regen. Het weer kunnen wij en de vlinders niks aan doen. Dit is dan een natuurlijke dood. |
* Weersomstandigheden: Vlinders kunnen niet goed tegen droogte. Ze kunnen dus niet de hele tijd in de felle zon zitten, want dan drogen ze uit. Ook kunnen ze niet tegen te veel regen. Het weer kunnen wij en de vlinders niks aan doen. Dit is dan een natuurlijke dood. |
||
− | * Pech: sommige [[ |
+ | * Pech: sommige [[rups]]en en vlinders hebben gewoon pech. Dit betekent bijvoorbeeld dat [[rups]]en dood kunnen gaan als er een bosbrand is. De [[rups]]en kunnen dan niet op tijd weg komen en overleven het niet. Ook dikke pech kan een [[rups]] hebben als het geen voedsel meer kan vinden in de omgeving. Hierdoor hebben ze een lage energie en kunnen ze uiteindelijk overlijden. |
− | * Competitie: Een vlinder legt meerdere eitjes, waar dus ook meerdere [[ |
+ | * Competitie: Een vlinder legt meerdere eitjes, waar dus ook meerdere [[rups]]en uit kunnen ontstaan. Als er meerdere [[rups]]en uit ontstaan moeten ze allemaal voor zichzelf zorgen. Als er dan te weinig eten voor alle [[rups]]en is zullen ze het niet allemaal overleven. De [[rups]] die dan het meeste heeft kunnen eten en dus de meeste energie heeft overleeft het! |
− | * Ziekten: Een rups kan ook dood gaan doordat hij ziek wordt. Dit kan door een [[Schimmels|schimmel]], [[Bacteriën|bacterie]] of [[virus]]. Dit kan ook gebeuren bij mensen. |
+ | * Ziekten: Een rups kan ook dood gaan doordat hij ziek wordt. Dit kan door een [[Schimmels|schimmel]], [[Bacteriën|bacterie]] of [[Virus (lichaam)|virus]]. Dit kan ook gebeuren bij mensen. |
== Soorten vlinders == |
== Soorten vlinders == |
||
Regel 80: | Regel 93: | ||
{{Zie hoofdartikel|Lijst van vlindersoorten}} |
{{Zie hoofdartikel|Lijst van vlindersoorten}} |
||
− | == |
+ | == Ontwikkeling van ei tot vlinder == |
Het belangrijkste doel in het leven van een vrouwtjesvlinder is een geschikte plek vinden voor haar eitjes. Hieronder wordt de ontwikkeling (ook wel de transformatie/metamorfose genoemd) van ei tot vlinder beschreven: |
Het belangrijkste doel in het leven van een vrouwtjesvlinder is een geschikte plek vinden voor haar eitjes. Hieronder wordt de ontwikkeling (ook wel de transformatie/metamorfose genoemd) van ei tot vlinder beschreven: |
||
Regel 89: | Regel 102: | ||
* De liggende/vlakke |
* De liggende/vlakke |
||
− | == Rupsen |
+ | == Rupsen == |
− | [[Bestand: |
+ | [[Bestand:04 chenille de Saturnia Pavonia 1990.jpg|miniatuur|236x236px|Rups van de Nachtpauwoog]] |
Wanneer een rups uitkomt is hij nog heel klein. Het lichaamsgewicht van een rups verandert zich binnen twee weken door te verduizendvoudigen. Rupsen eten daarom ook heel veel. Ze beginnen, wanneer ze uit een ei komen, eerst met het eten van de eierschil. Daarna eten de meeste rupsen blaadjes van hun waardenplant. Een waardenplant is de plant waar vaak de eitjes in lagen of vlakbij lagen. Deze plant is de plant waar de soort rups van eet. Ook al moeten rupsen heel veel eten, ze zijn heel erg kieskeurig, daarom eten de meeste soorten alleen van hun waardenplant. Een rups groeit natuurlijk enorm maar zijn huid groeit niet met hem mee. Daarom vervelt de rups vier keer. De nieuwe huid van de rups groeit onder de oude huid. Na de laatste keer van vervellen maakt de rups een cocon om te kunnen veranderen naar een vlinder. '' '' |
Wanneer een rups uitkomt is hij nog heel klein. Het lichaamsgewicht van een rups verandert zich binnen twee weken door te verduizendvoudigen. Rupsen eten daarom ook heel veel. Ze beginnen, wanneer ze uit een ei komen, eerst met het eten van de eierschil. Daarna eten de meeste rupsen blaadjes van hun waardenplant. Een waardenplant is de plant waar vaak de eitjes in lagen of vlakbij lagen. Deze plant is de plant waar de soort rups van eet. Ook al moeten rupsen heel veel eten, ze zijn heel erg kieskeurig, daarom eten de meeste soorten alleen van hun waardenplant. Een rups groeit natuurlijk enorm maar zijn huid groeit niet met hem mee. Daarom vervelt de rups vier keer. De nieuwe huid van de rups groeit onder de oude huid. Na de laatste keer van vervellen maakt de rups een cocon om te kunnen veranderen naar een vlinder. '' '' |
||
− | == |
+ | == Cocon == |
[[Bestand:Cocons de papillon Methona.jpg|miniatuur|233x233px|Concon van een Papillon Methona]] |
[[Bestand:Cocons de papillon Methona.jpg|miniatuur|233x233px|Concon van een Papillon Methona]] |
||
[[Bestand:Vlinder moerputten.jpg|miniatuur|231x231px|Vlinder de Dagpauwoog]] |
[[Bestand:Vlinder moerputten.jpg|miniatuur|231x231px|Vlinder de Dagpauwoog]] |
||
De cocon van een vlinder ziet er heel verschillend uit. Ook al lijkt aan de buitenkant van een vlinder alsof er niet veel gebeurd. Maar aan de binnenkant van de cocon gebeurt juist heel veel. Bijna alles van de rups wordt vervangen, zelfs een aantal organen. Hiervoor komen allemaal nieuwe organen en lichaamsdelen in de plaats. |
De cocon van een vlinder ziet er heel verschillend uit. Ook al lijkt aan de buitenkant van een vlinder alsof er niet veel gebeurd. Maar aan de binnenkant van de cocon gebeurt juist heel veel. Bijna alles van de rups wordt vervangen, zelfs een aantal organen. Hiervoor komen allemaal nieuwe organen en lichaamsdelen in de plaats. |
||
− | == Net uitgekomen vlinder |
+ | == Net uitgekomen vlinder == |
Wanneer je bijvoorbeeld een luchtbed op pompt is hij eerst heel plat en kreukelig en wanneer je er lucht in pompt wordt hij glad en sterk. De vlinder doet het dit ook. Wanneer een vlinder net uit zijn cocon komt zijn de vleugels nog helemaal gekreukeld. De vlinder zoekt dan een rustige plek om te gaan hangen. Wanneer de vlinder hangt, pompt hij bloed door hele kleine buisje die in zijn vleugels zitten. Op die manier worden de vleugels uitgevouwen, glad en sterk. |
Wanneer je bijvoorbeeld een luchtbed op pompt is hij eerst heel plat en kreukelig en wanneer je er lucht in pompt wordt hij glad en sterk. De vlinder doet het dit ook. Wanneer een vlinder net uit zijn cocon komt zijn de vleugels nog helemaal gekreukeld. De vlinder zoekt dan een rustige plek om te gaan hangen. Wanneer de vlinder hangt, pompt hij bloed door hele kleine buisje die in zijn vleugels zitten. Op die manier worden de vleugels uitgevouwen, glad en sterk. |
||
− | == Vlinder |
+ | == Vlinder == |
Wanneer de vleugels van een vlinder helemaal goed zijn kan de vlinder beginnen met het gene wat voor hem het belangrijkste is: de voortplanting, ook wel het verspreiden van de eieren voor nieuwe rupsjes genoemd. |
Wanneer de vleugels van een vlinder helemaal goed zijn kan de vlinder beginnen met het gene wat voor hem het belangrijkste is: de voortplanting, ook wel het verspreiden van de eieren voor nieuwe rupsjes genoemd. |
||
+ | ==De levenscyclus van een vlinder== |
||
+ | De levenscyclus van een vlinder is een fascinerend proces met verschillende stadia van groei en transformatie. In dit artikel zullen we de verschillende fasen onderzoeken die een vlinder doormaakt van ei tot volwassene, waarbij we de opmerkelijke veranderingen benadrukken die tijdens elke fase plaatsvinden. |
||
+ | |||
+ | ==== Ei stadium: ==== |
||
+ | Beschrijving: De levenscyclus begint wanneer een vrouwtjesvlinder eitjes legt op een specifieke waardplant. |
||
+ | |||
+ | Uiterlijk: de eieren zijn meestal klein, ovaalvormig en hebben verschillende kleuren en patronen. |
||
+ | |||
+ | Duur: De duur van het eierstadium varieert afhankelijk van de vlindersoort. |
||
+ | |||
+ | ==== Larve (Rups) Stadium: ==== |
||
+ | Beschrijving: Zodra het ei uitkomt, komt er een rups tevoorschijn, dit is het larvale stadium. |
||
+ | |||
+ | Uiterlijk: Rupsen hebben langwerpige lichamen met meerdere segmenten en ze hebben vaak levendige kleuren of duidelijke patronen. |
||
+ | |||
+ | Dieet: Rupsen voeden zich vraatzuchtig met bladeren en groeien snel tijdens deze fase. |
||
+ | |||
+ | Rui: Naarmate de rups groeit, werpt hij zijn buitenste huid meerdere keren af in een proces dat rui wordt genoemd. |
||
+ | |||
+ | ==== Popstadium (Chrysalis): ==== |
||
+ | Beschrijving: Nadat de rups zijn groei heeft voltooid, gaat hij het popstadium in. |
||
+ | |||
+ | Vorming: De rups verandert in een pop door zich aan een geschikt oppervlak te hechten. |
||
+ | |||
+ | Metamorfose: in de pop ondergaat de rups een opmerkelijke transformatie, lost zijn lichaam op en herbouwt het in een vlinder. |
||
+ | |||
+ | Duur: Het popstadium varieert afhankelijk van de vlindersoort. |
||
+ | |||
+ | ==== Volwassen vlinderstadium: ==== |
||
+ | Beschrijving: Zodra de metamorfose is voltooid, komt de volwassen vlinder uit de pop. |
||
+ | |||
+ | Uiterlijk: volwassen vlinders hebben kleurrijke vleugels met ingewikkelde patronen en ze hebben gespecialiseerde monddelen om zich te voeden met nectar. |
||
+ | |||
+ | Voortplanting: volwassen vlinders paren om zich voort te planten en de levenscyclus voort te zetten. |
||
+ | |||
+ | Levensduur: De levensduur van volwassen vlinders kan sterk variëren, variërend van enkele dagen tot enkele maanden, afhankelijk van de soort. |
||
+ | |||
+ | Conclusie: |
||
+ | |||
+ | De levenscyclus van een vlinder toont de wonderen van de transformatie van de natuur. Van het kleine ei tot de prachtige volwassen vlinder, elk stadium van deze cyclus heeft zijn eigen schoonheid en betekenis. Het observeren en leren over dit proces kan onze waardering voor de wonderen van de natuurlijke wereld verdiepen. |
||
== Videolinks == |
== Videolinks == |
||
Regel 112: | Regel 165: | ||
== Bronnen == |
== Bronnen == |
||
+ | * Vlinderstichting. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van [https://www.vlinderstichting.nl/ De Vlinderstichting] |
||
− | * |
||
+ | |||
+ | * Huisman, T., van Loon, J., & Hemerik, L. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van [http://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/fulltext/2398 Voedingswaarde van planten] |
||
+ | * Marent, T. (2008). Vlinders. Baarn, Nederland: B.V. Uitgeversmaatschappij Tirion. |
||
+ | * Meerman, J. (1988). Opgehaald op 31 oktober 2017 van [http://natuurtijdschriften.nl/download?type=document;docid=557637 Vlinders kweken: algemene kweekregels] |
||
+ | * Ruckstuhl, T. (1994). Vlinders en rupsen. Baarn, Nederland: B.V. Uitgeversmaatschappij Tirion. |
||
+ | * Smeelen, R. (2016). Geraadpleegd op 21 oktober 2018, van [http://www.vlindertjes.eu/van-ei-tot-vlinder/ Van ei tot vlinder – Vlindertjes] |
||
+ | * Vlinders kijken. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van [http://www.vlinderskijken.nl/spreekbeurt_werkstuk/ei_rups_etc.asp Hoe gaat de ontwikkeling van ei naar rups?] |
||
+ | * Vlinders kijken. (z.j.), Opgehaald op 31 oktober 2017 van [http://www.vlinderskijken.nl/vlinder_info/master_vl_in_ned.asp Vlindersoorten] |
||
+ | * Waring, P. (2015). De nieuwe veldgids voor Nederland en België (Herz. ed.). Utrecht, Nederland: Kosmos. |
||
+ | * Westerink, S. (2016/2017). Opgehaald op 31 oktober 2017 van [http://www.biologiesite.nl/determinatiena/Insect.htm Determinatiesleutel, insect] |
||
+ | * Wilson, G. (2016, 2 december). Metamorfose van de vlinder. Geraadpleegd op 21 oktober 2018, van [https://logos.nl/metamorfose-van-de-vlinder/ Een symfonie van wonderen: wat verandert er allemaal in een pop?] |
||
+ | |||
[[Categorie:Woordenschat]] |
[[Categorie:Woordenschat]] |
||
[[Categorie:Basiswoordenlijstgroep1]] |
[[Categorie:Basiswoordenlijstgroep1]] |
||
[[Categorie:Vlinders| ]] |
[[Categorie:Vlinders| ]] |
||
+ | [[Categorie:Insecten]] |
Huidige versie van 20 jul 2023 om 22:33
Vlinders Lepidoptera | |||
---|---|---|---|
Leefgebied | Vrijwel wereldwijd | ||
Leefomgeving | divers | ||
Behoort tot de | Insecten, Dieren | ||
|
Een vlinder is een insect. In de orde Lepidoptera. Dat is een Grieks woord dat bestaat uit Lepis = schub en pteron = vleugel. De vleugels van een vlinder zijn namelijk bedekt met schubben. Er zijn ongeveer 160.000 beschreven soorten.
Vlinders zijn erg teer (breekbaar). Hierdoor wordt afgeraden ze aan te raken.
Voortplanting
De vlinder leeft meestal erg kort. Dus hebben ze weinig tijd om een partner te vinden. De meeste vrouwtjes leven maar een paar dagen. Dus moeten ze zo snel mogelijk eieren leggen.
Een ei van een vlinder is niet groter dan een speldenknop. Van de 100 eitjes die een vlinder neer kan leggen gaan er tussen de 95 en de 99 eitjes dood voordat ze gaan paren of hun eigen eitje kunnen leggen. Dit komt door de verschillende doodsoorzaken. Hier lees je verder op deze pagina meer over. De 1 tot 5% van de eitjes die het wel overleven zorgen voor de nieuwe generatie van die vlindersoort.
Een vlinder kan de eitjes op verschillende manieren neerleggen op een waardplant. Een waardplant is een plant waar de rups van eet. De vlinder kan 1 eitje per plant neerleggen of alle eitjes naast elkaar of de eitjes opstapelen. Sommige vlinders strooien hun eitjes boven verschillende waardplanten. Hierdoor moeten de rupsen zelf opzoek naar hun eten. Als de vlinder de eitjes op het blad van een waardplant heeft gelegd komt er na 1 tot 3 weken een rups uit. Eerst eet de rups het eitje op waar hij uit is gekomen en vervolgens begint hij aan de blaadjes van de plant. De huid van de rups rekt niet mee terwijl zijn lijf dit wel doet. Daarom vervelt de rups ongeveer 5 á 6 keer voordat hij een pop wordt. De rups spint een cocon om zichzelf. De rups maakt de pop op een plaats waar hij het minst gevaar loopt voor vijanden. Omdat de pop niet kan bewegen. In de pop ontwikkelt de rups zich tot vlinder. Het verschilt per vlinder hoe lang het duurt voordat de vlinder uit de pop komt. Als de vlinder uit de pop komt kan hij nog niet meteen vliegen. Hij moet eerst wachten totdat zijn vleugels droog zijn. Dit noemen we oppompen. Er stroomt dan bloed van de vlinder door de vleugels. Op deze manier pompt de vlinder zijn vleugels op. Als de vleugels van de vlinder droog zijn kunnen ze op zoek gaan naar nectar.
Dag en nachtvlinders
Er zijn vlinders die overdag leven en er zijn vlinders die s'nachts leven. De vlinders die je overdag ziet vliegen zijn dagvlinders en de vlinders die je s'nachts ziet vliegen zijn nachtvlinders. Sommige nachtvlinders vliegen ook overdag, maar dan zie je ze niet zo vaak. Je kunt het verschil tussen deze twee soorten vlinders heel goed zien.
Dagvlinders
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Celastrina_argiolus1.jpg/199px-Celastrina_argiolus1.jpg)
- Een dagvlinder heeft aan het einde van zijn voelsprieten een knopje zitten.
- Ze hebben felle kleuren.
- Als de vlinders op bijvoorbeeld een bloem aan het rusten staan de vleugels van de vlinder omhoog, behalve als de vlinder even gaat zonnen dan legt de dagvlinder zijn vleugels wel neer.
Nachtvlinders
- De voelsprieten van een nachtvlinder eindigen niet in een knopje.
- Als de nachtvlinders rusten dan staan de vleugels van de vlinder niet omhoog maar liggen ze ingeklapt tegen het lichaam aan.
- De kleuren van de nachtvlinder zijn meestal donker zoals zwart, bruin, grijs omdat ze op deze manier niet opvallen als ze overdag slapen.
Om een nachtvlinder te vinden kan je verschillende dingen doen. Zo kan je bijvoorbeeld met een lamp op een donkere plek blijven schijnen. De nachtvlinders komen dan naar het licht toe, maar blijven vliegen omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren en als ze vliegen zijn ze veiliger. Ook kan je het sap van een bloedende boom of rottend fruit als lokaas gebruiken. Lokaas is iets waarmee je een dier naar je toe kan krijgen. Je lokt het dier naar je toe. De vlinders vliegen op de zoete producten af en zo kan je ze zien als ze er op zitten.
Leefomgeving
De vlinders leven bijna overal: bergen, woestijn, moerassen, weide, tuinen, open plekken, kustgebieden en steden. Vlinders kunnen zich gemakkelijk aan hun leefgebied aanpassen.
Er zijn ook trekvlinders. Deze vlinders gaan in de wintermaanden naar het zuiden van Europa of het noorden van Afrika en blijven daar overwinteren. Als de lente dan weer komt vliegen ze weer terug naar bijvoorbeeld Nederland. Deze vlinders leven enkele maanden in plaats van een paar dagen of weken.
vlinder leven in het groen en in de lucht niet in de vlinder
Uiterlijk
Het uiterlijk van een vlinder verschilt in sterkte een grootte, maar ze hebben ook dingen hetzelfde. Zoals hun ogen, antenne, schenen, achtervleugels, borststuk en voorvleugels. Vlinders hebben schubbige vleugels. Hun kleuren verschillen van vlinder tot vlinder.
Voedsel
De vlinder eet verschillende dingen. Hij/zij is dol op rottend fruit, nectar, mest, dode dieren, honing, bladeren en nog veel meer. De vlinder kan niet zo goed kauwen daarom moet hij/zij zachte dingen eten.
Je kan zelf nectar maken door 1 deel honing of suiker te mengen met 9 delen water. Op deze manier kan je de vlinders helpen om genoeg eten binnen te krijgen.
Vijanden
De vlinder heeft, zoals bijna alle dieren, ook vijanden. De vijanden zijn verschillen, afhankelijk van het gebied waar ze leven. Dit zijn enkele voorbeelden:
Ook insecten en sprinkhanen eten vlinders. De meeste vlinders krijgen niet de kans om volwassen te worden, omdat ze zo snel worden opgegeten.
Niet alleen de volwassen vlinder heeft vijanden, maar het eitje en de rups lopen ook altijd gevaar om opgegeten te worden.
Kijk op de pagina van de rups voor meer informatie.
Doodsoorzaken
Er zijn verschillende doodsoorzaken voor de eitjes van de vlinder, de rups en de vlinder zelf.
- Parasitoïden: Dit is de meest voorkomende doodsoorzaak van de eitjes van een vlinder. Parasitoïden is een moeilijk woord voor 'gastheer'. Een vlinder kan haar eitjes namelijk ook in een gastheer leggen. Het is hier veiliger, maar het gevaar is wel dat de gastheer de eitjes van binnen- en van buitenuit kan opeten.
- Opgegeten worden door andere dieren: Hierboven zie je welke vijanden de vlinder heeft. De dieren die daar staan genoemd eten zowel de rups als de vlinder.
- Weersomstandigheden: Vlinders kunnen niet goed tegen droogte. Ze kunnen dus niet de hele tijd in de felle zon zitten, want dan drogen ze uit. Ook kunnen ze niet tegen te veel regen. Het weer kunnen wij en de vlinders niks aan doen. Dit is dan een natuurlijke dood.
- Pech: sommige rupsen en vlinders hebben gewoon pech. Dit betekent bijvoorbeeld dat rupsen dood kunnen gaan als er een bosbrand is. De rupsen kunnen dan niet op tijd weg komen en overleven het niet. Ook dikke pech kan een rups hebben als het geen voedsel meer kan vinden in de omgeving. Hierdoor hebben ze een lage energie en kunnen ze uiteindelijk overlijden.
- Competitie: Een vlinder legt meerdere eitjes, waar dus ook meerdere rupsen uit kunnen ontstaan. Als er meerdere rupsen uit ontstaan moeten ze allemaal voor zichzelf zorgen. Als er dan te weinig eten voor alle rupsen is zullen ze het niet allemaal overleven. De rups die dan het meeste heeft kunnen eten en dus de meeste energie heeft overleeft het!
- Ziekten: Een rups kan ook dood gaan doordat hij ziek wordt. Dit kan door een schimmel, bacterie of virus. Dit kan ook gebeuren bij mensen.
Soorten vlinders
Er zijn wel meer dan 2400 soorten vlinders op de wereld.
Deze 2400 soorten vlinders kun je onderverdelen in 3 subgroepen.
- 53 dagvlinders
- 92 nachtvlinders
- 1480 micro-vlinders
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/Farm-Fresh_bullet_go.png)
Ontwikkeling van ei tot vlinder
Het belangrijkste doel in het leven van een vrouwtjesvlinder is een geschikte plek vinden voor haar eitjes. Hieronder wordt de ontwikkeling (ook wel de transformatie/metamorfose genoemd) van ei tot vlinder beschreven:
Eieren:
De eerst fase van een vlinder is als ze een eitje zijn. Vlindereieren komen in veel verschillende vormen en maten voor. Een vlinderei is tussen de 0,2 en 2,6 millimeter groot. De verschillende soorten vlindereieren worden verdeeld in twee groepen:
- De rechtopstaande
- De liggende/vlakke
Rupsen
Wanneer een rups uitkomt is hij nog heel klein. Het lichaamsgewicht van een rups verandert zich binnen twee weken door te verduizendvoudigen. Rupsen eten daarom ook heel veel. Ze beginnen, wanneer ze uit een ei komen, eerst met het eten van de eierschil. Daarna eten de meeste rupsen blaadjes van hun waardenplant. Een waardenplant is de plant waar vaak de eitjes in lagen of vlakbij lagen. Deze plant is de plant waar de soort rups van eet. Ook al moeten rupsen heel veel eten, ze zijn heel erg kieskeurig, daarom eten de meeste soorten alleen van hun waardenplant. Een rups groeit natuurlijk enorm maar zijn huid groeit niet met hem mee. Daarom vervelt de rups vier keer. De nieuwe huid van de rups groeit onder de oude huid. Na de laatste keer van vervellen maakt de rups een cocon om te kunnen veranderen naar een vlinder.
Cocon
De cocon van een vlinder ziet er heel verschillend uit. Ook al lijkt aan de buitenkant van een vlinder alsof er niet veel gebeurd. Maar aan de binnenkant van de cocon gebeurt juist heel veel. Bijna alles van de rups wordt vervangen, zelfs een aantal organen. Hiervoor komen allemaal nieuwe organen en lichaamsdelen in de plaats.
Net uitgekomen vlinder
Wanneer je bijvoorbeeld een luchtbed op pompt is hij eerst heel plat en kreukelig en wanneer je er lucht in pompt wordt hij glad en sterk. De vlinder doet het dit ook. Wanneer een vlinder net uit zijn cocon komt zijn de vleugels nog helemaal gekreukeld. De vlinder zoekt dan een rustige plek om te gaan hangen. Wanneer de vlinder hangt, pompt hij bloed door hele kleine buisje die in zijn vleugels zitten. Op die manier worden de vleugels uitgevouwen, glad en sterk.
Vlinder
Wanneer de vleugels van een vlinder helemaal goed zijn kan de vlinder beginnen met het gene wat voor hem het belangrijkste is: de voortplanting, ook wel het verspreiden van de eieren voor nieuwe rupsjes genoemd.
De levenscyclus van een vlinder
De levenscyclus van een vlinder is een fascinerend proces met verschillende stadia van groei en transformatie. In dit artikel zullen we de verschillende fasen onderzoeken die een vlinder doormaakt van ei tot volwassene, waarbij we de opmerkelijke veranderingen benadrukken die tijdens elke fase plaatsvinden.
Ei stadium:
Beschrijving: De levenscyclus begint wanneer een vrouwtjesvlinder eitjes legt op een specifieke waardplant.
Uiterlijk: de eieren zijn meestal klein, ovaalvormig en hebben verschillende kleuren en patronen.
Duur: De duur van het eierstadium varieert afhankelijk van de vlindersoort.
Larve (Rups) Stadium:
Beschrijving: Zodra het ei uitkomt, komt er een rups tevoorschijn, dit is het larvale stadium.
Uiterlijk: Rupsen hebben langwerpige lichamen met meerdere segmenten en ze hebben vaak levendige kleuren of duidelijke patronen.
Dieet: Rupsen voeden zich vraatzuchtig met bladeren en groeien snel tijdens deze fase.
Rui: Naarmate de rups groeit, werpt hij zijn buitenste huid meerdere keren af in een proces dat rui wordt genoemd.
Popstadium (Chrysalis):
Beschrijving: Nadat de rups zijn groei heeft voltooid, gaat hij het popstadium in.
Vorming: De rups verandert in een pop door zich aan een geschikt oppervlak te hechten.
Metamorfose: in de pop ondergaat de rups een opmerkelijke transformatie, lost zijn lichaam op en herbouwt het in een vlinder.
Duur: Het popstadium varieert afhankelijk van de vlindersoort.
Volwassen vlinderstadium:
Beschrijving: Zodra de metamorfose is voltooid, komt de volwassen vlinder uit de pop.
Uiterlijk: volwassen vlinders hebben kleurrijke vleugels met ingewikkelde patronen en ze hebben gespecialiseerde monddelen om zich te voeden met nectar.
Voortplanting: volwassen vlinders paren om zich voort te planten en de levenscyclus voort te zetten.
Levensduur: De levensduur van volwassen vlinders kan sterk variëren, variërend van enkele dagen tot enkele maanden, afhankelijk van de soort.
Conclusie:
De levenscyclus van een vlinder toont de wonderen van de transformatie van de natuur. Van het kleine ei tot de prachtige volwassen vlinder, elk stadium van deze cyclus heeft zijn eigen schoonheid en betekenis. Het observeren en leren over dit proces kan onze waardering voor de wonderen van de natuurlijke wereld verdiepen.
Videolinks
- Levenscyclus van de vlinder -> https://www.youtube.com/watch?v=WaUUmqdOUW8
- Van ei tot vlinder -> https://schooltv.nl/video/van-ei-tot-vlinder-hoe-ontstaat-een-vlinder/#q=vlinder
- De vlinder -> https://schooltv.nl/video/vlinders-een-vlinder-is-een-insect/#q=vlinder
- Huisje boompje beestje - vlinders -> https://schooltv.nl/video/huisje-boompje-beestje-450-vlinders/#q=vlinder
- Het klokhuis - vlinders -> https://schooltv.nl/video/het-klokhuis-vlinders/#q=vlinder
Bronnen
- Vlinderstichting. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van De Vlinderstichting
- Huisman, T., van Loon, J., & Hemerik, L. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van Voedingswaarde van planten
- Marent, T. (2008). Vlinders. Baarn, Nederland: B.V. Uitgeversmaatschappij Tirion.
- Meerman, J. (1988). Opgehaald op 31 oktober 2017 van Vlinders kweken: algemene kweekregels
- Ruckstuhl, T. (1994). Vlinders en rupsen. Baarn, Nederland: B.V. Uitgeversmaatschappij Tirion.
- Smeelen, R. (2016). Geraadpleegd op 21 oktober 2018, van Van ei tot vlinder – Vlindertjes
- Vlinders kijken. (z.j.). Opgehaald op 31 oktober 2017 van Hoe gaat de ontwikkeling van ei naar rups?
- Vlinders kijken. (z.j.), Opgehaald op 31 oktober 2017 van Vlindersoorten
- Waring, P. (2015). De nieuwe veldgids voor Nederland en België (Herz. ed.). Utrecht, Nederland: Kosmos.
- Westerink, S. (2016/2017). Opgehaald op 31 oktober 2017 van Determinatiesleutel, insect
- Wilson, G. (2016, 2 december). Metamorfose van de vlinder. Geraadpleegd op 21 oktober 2018, van Een symfonie van wonderen: wat verandert er allemaal in een pop?