Wiel: verschil tussen versies

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
k (→‎top: replaced: [[File: → [[Bestand:)
(Aanvulling)
Regel 1: Regel 1:
 
[[Bestand:Wheel_Iran.jpg|right|thumb|upright=1.4|Wheel on display at The National Museum of Iran.]]
 
[[Bestand:Wheel_Iran.jpg|right|thumb|upright=1.4|Wheel on display at The National Museum of Iran.]]
Een '''wiel''' is een rad, vaak onder een [[voertuig]], zodat dit zonder grote [[wrijving (weerstand)|wrijving]] te ondervinden kan voortbewegen. Het wiel is ongeveer in 3500 voor Christus uitgevonden. Het is een van de belangrijkste [[uitvinding]]en die ooit is gedaan, want door het wiel rijden er nu [[auto|auto's]], [[fiets]]en, en nog veel andere [[voertuig]]en met wielen.
+
Een '''wiel''' is een rad, vaak onder een [[voertuig]], zodat dit zonder grote [[wrijving (weerstand)|wrijving]] te ondervinden kan voortbewegen. Het wiel is ongeveer in 3500 voor Christus uitgevonden. Het is een van de belangrijkste [[uitvinding]]en die ooit is gedaan, want door het wiel rijden er [[Kruiwagen|kruiwagens]], [[Kar|karren]] en [[Koets|koetsen]] en nu [[auto|auto's]], [[fiets]]en, en nog veel meer andere [[voertuig]]en met wielen.
   
  +
== Voorloper ==
<!-- HET VOLGENDE LATEN STAAN, AUB -->
 
  +
De voorloper van het wiel is het gebruik van meerdere boomstammen om zware voorwerpen te kunnen verplaatsen. De stammen rollen naast elkaar over de grond met daarop bijvoorbeeld een zware steen. Het is vrijwel zeker dat dit werd toegepast bij de bouw van de [[Piramide (bouwwerk)|piramides]] en [[hunebedden]].
{{beg}}
 
  +
  +
In feite heb je een massief wiel zonder een as.
  +
  +
== Eerste wiel ==
  +
[[Bestand:Ljubljana Marshes Wheel with axle (oldest wooden wheel yet discovered).jpg|miniatuur|Het oudste tot nog toe ontdekte houten wiel]]
  +
Een wiel is een schijf die draait om een as. De eerste wielen waren massieve ronde zware houten schijven. Veel later pas werd het spaakwiel uitgevonden, waardoor het wiel zelf veel lichter kon worden gemaakt. Om het hout te beschermen werd er een metalen band om de buitenkant aangebracht. Deze werd warm gestookt, om het wiel geplaatst en snel met water afgekoeld waardoor de ijzeren hoepel krimpt en klemvast rond het hout zit.
  +
  +
De as in het midden van het wiel wordt met vet ingesmeerd om het soepeler te laten draaien. Nog weer later vond men de kogellagers uit wat het draaien nog gemakkelijker maakte.
  +
  +
Door de buitenkant van eerst van rubber en later de rubberen luchtband te voorzien, zorgde ervoor dat het voertuig al minder hobbelde. Ook de vering zorgt ervoor dat schokken worden opgevangen.
  +
  +
== Links ==
  +
* [https://youtu.be/dQSMs-b0Jzg?list=PLvx4Zda3MIYyx1-vkJkczssFORPE2IIiX Maken van een houten spaakwiel]<!-- HET VOLGENDE LATEN STAAN, AUB -->
 
[[Categorie:Woordenschat]]
 
[[Categorie:Woordenschat]]
 
[[Categorie:Basiswoordenlijstgroep1]]
 
[[Categorie:Basiswoordenlijstgroep1]]
  +
[[Categorie:Technologie]]

Versie van 10 dec 2021 17:28

Wheel on display at The National Museum of Iran.

Een wiel is een rad, vaak onder een voertuig, zodat dit zonder grote wrijving te ondervinden kan voortbewegen. Het wiel is ongeveer in 3500 voor Christus uitgevonden. Het is een van de belangrijkste uitvindingen die ooit is gedaan, want door het wiel rijden er kruiwagens, karren en koetsen en nu auto's, fietsen, en nog veel meer andere voertuigen met wielen.

Voorloper

De voorloper van het wiel is het gebruik van meerdere boomstammen om zware voorwerpen te kunnen verplaatsen. De stammen rollen naast elkaar over de grond met daarop bijvoorbeeld een zware steen. Het is vrijwel zeker dat dit werd toegepast bij de bouw van de piramides en hunebedden.

In feite heb je een massief wiel zonder een as.

Eerste wiel

Het oudste tot nog toe ontdekte houten wiel

Een wiel is een schijf die draait om een as. De eerste wielen waren massieve ronde zware houten schijven. Veel later pas werd het spaakwiel uitgevonden, waardoor het wiel zelf veel lichter kon worden gemaakt. Om het hout te beschermen werd er een metalen band om de buitenkant aangebracht. Deze werd warm gestookt, om het wiel geplaatst en snel met water afgekoeld waardoor de ijzeren hoepel krimpt en klemvast rond het hout zit.

De as in het midden van het wiel wordt met vet ingesmeerd om het soepeler te laten draaien. Nog weer later vond men de kogellagers uit wat het draaien nog gemakkelijker maakte.

Door de buitenkant van eerst van rubber en later de rubberen luchtband te voorzien, zorgde ervoor dat het voertuig al minder hobbelde. Ook de vering zorgt ervoor dat schokken worden opgevangen.

Links

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Wiel&oldid=696249"